Олон улсын хөл бөмбөгийн холбооноос Монголын хөл бөмбөгийн холбооны тэргүүнд 5 жилийн хориг тавилаа.
ОУХБХ: Олон улсын хөл бөмбөгийн холбоо (ОУХБХ)-ны Ёс зүйн хорооноос Монголын хөл бөмбөгийн холбооны тэргүүн Б.Ганболдыг 5 жилийн хугацаанд улсын болон олон улсын түвшний хөл бөмбөгтэй холбоотой аливаа үйл ажиллагаанд оролцохыг хориглосон шийдвэр гаргаад байна.
Б.Ганболд нь 2009 онд Азийн хөл бөмбөгийн холбоон дахь ОУХБХ-ны Гүйцэтгэх хорооны гишүүдийн сонгууль, 2011 онд ОУХБХ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үеэр Азийн хөл бөмбөгийн холбооны тэргүүн асан Мохамед Бин Хаммам /Mohamed Bin Hammam/-аас төлбөр хүссэн, хээл хахууль авсан нь тогтоогдсон байна. ОУХБХ-ноос 57 настай Б.Ганболдыг Ёс зүйн дүрмийн 13 (Ёс зүйн ерөнхий дүрэм), 18 (Үйл ажиллагааныхаа талаар мэдэгдэх үүрэг), 19 (Сонирхлын зөрчил), 20 (Бэлэг болон бусад шан харамж хүсэх), 21 (Авлига, хээл хахууль), 42 (Хамтран ажиллах ерөнхий дүрэм)-ийн заалтуудыг зөрчсөн болохыг тогтоосон байна.
ОУХБХ-ноос гаргасан дээрх шийдвэр нь 2014 оны 10 дугаар сарын 15-наас хүчин төгөлдөр үйлчилж эхлэх аж.
Сануулахад, 2011 онд ОУХБХ-ны Ерөнхийлөгчийн суудалд ноён Сeпп Блаттертай хамт өрсөлдөж байсан, Катарын иргэн 65 настай Мохамед Бин Хаммамыг ОУХБХ-ноос 2012 оны 12 дугаар сард хөлбөмбөгтэй холбоотой аливаа үйл ажиллагаанд оролцох эрхийг нь бүх насаар нь хориглосон шийдвэр гаргаж байсан юм.
Эх сурвалж
Авлигын хэргийн мөрдөн шалгах ажиллагааны үеэр Өмнөд Австралийн цагдаагийн 6 ажилтан саатуулагдлаа.
Австрали. Авлигын хэргийг 6 сар шалгасны эцэст Өмнөд Австралийн цагдаагийн 6 ажилтныг согтууруулах ундаа, электрон болон бусад тоног төхөөрөмж хулгай хийсэн зэрэг хэргээр саатууллаа. Өмнөд Австралийн орон нутгийн цагдаагийн “Operation Mantle” нэгжийн 4 эрэгтэй, 2 эмэгтэй ажилтныг албаны эд зүйлсийг урвуулан ашигласан, хулгай хийсэн хэргүүдэд буруутгаад байгаа юм.
Буруутгагдаж байгаа ажилтнууд нь 27-53 насных бөгөөд тэдний нэг нь цагдаагийн ахлах түвшний ажилтан байсан аж.
Өмнөд Австралийн цагдаагийн комиссар Гару Бурнсийн хэлж байгаагаар авлигын гэмт хэрэгтэй тэмцэх нэгж дээрх цагдаа нарын дунд “ямар нэгэн зөрчил” байгааг илрүүлсэн байна. Үүний дараа Авлигатай тэмцэх хороо болон Өмнөд Австралийн цагдаагийн газар хамтран мөрдөн шалгах ажиллагааг эхлүүлсэн байна. Тэрээр “цагдаа нар шалгагдаж байгаад урам хугарч байна” гэж сэтгүүлчдэд мэдэгдсэн байна.
“Эдгээр цагдаа нар бол өдөр тутам үүргээ амжилттай гүйцэтгэж буй цагдаагийн 4500 ажилтны төлөөлөл биш” байх хэмээн тэрээр мэдэгдсэн байна. “Шударга ёсны төлөөлөгч болж байгаа Өмнөд Австралийн цагдаа нар өөрийн албаны нэр хүндийг унгаж байна” хэмээн мөн тэрээр мэдэгдсэн байна.
Дээрх 6 ажилтанд холбогдох хэргийн шүүх хурал 12 дугаар сарын 19-нд болох аж.
Авлигын эсрэг үйл ажиллагааг боловсронгуй болгохоор цахим хуудсандаа шинэ булан бий болгов.
Хятад. Хятадын Коммунист намын Сахилгын хяналтын төв хороо хяналт шалгалтын үеэр илэрсэн албан тушаалын зөрчлийг илчлэх, олон нийтэд мэдээлэх зорилгоор өөрийн цахим хуудсандаа тусгай булан нээгээд байна.
Тус байгууллагын цахим хуудасны нээгдсэн шинэ буланд нийтлэгдсэн хэргүүдийг авч үзвэл ихэнх нь шударга төрийг бий болгохын эсрэг, эсхүл намыг томоохон албан тушаалтнуудын хэргийн талаарх мэдээлэл гарсан байна.
Мөн Бээжин, Тяньжин зэрэг 10 гаруй газарт зохион байгуулан явуулсан хяналт шалгалтын үр дүн болон энэ оны 3-5 дугаар сард илрүүлсэн “Xinjiang Production” болон “Construction Corps”-ийн хэрэг дэх хяналт шалгалтын үр дүн байгаа юм.
Сахилгын хяналтын төв хорооноос энэ жил дээрх шалгалтаас гадна тусгай төлөвлөгөөт шалгалтын дагуу Шинжлэх ухаан, технологийн яам, Үндэсний үр тариа, хүнсний бүтээгдэхүүний корпораци болон “Fudan” их сургуульд хяналт явуулаад байгаа юм.
Пакистаны авлигатай тэмцэх байгууллага “шүдгүй”
Пакистан. Пакистан дахь Транпарэнси Интернэшнл байгууллагын захирал Адил Гилани тус улсын Үндэсний хариуцлагатай байдлын товчоог сүүлийн жил гаруй хугацаанд авлигын томоохон хэргүүдийг таслан зогсоох талаар дорвитой алхам хийж чадахгүй байна гэж шүүмжлэн, тус байгууллагыг “шүдгүй байгууллага” хэмээн нэрлээд байна.
Транспарэнси Интернэшнл Пакистан байгууллагын захирлын үзэж байгаагаар Пакистан Улсад нүүрлээд буй томоохон асуудлуудын нэг болох авлигыг устгах, авлигатай тэмцэх үйл ажиллагааг сайжруулахын тулд Үндэсний хариуцлагатай байдлын товчоонд “мэс заслын ажиллагаа” явуулах хэрэгтэй байгаа аж.
Үндэсний хариуцлагатай байдлын товчооны дарга асан Адмирал Фаших Бохари нэгэн удаа мэдэгдэхдээ Пакистан улс өдөр бүр 8 тэрбум хүртэл руппиг авлигын улмаас алдаж байна хэмээн мэдэгдэж байсан юм. Адил Гиланийн үзэж байгаагаар Үндэсний хариуцлагын товчоонд томоохон албан тушаал хашиж байгаа эрхмүүдийг өмнөх Засгийн газрын үед томилсон байгаа бөгөөд өөрсдийг нь томилсон өмнөх Засгийн газрын гишүүд болон Ерөнхий сайдын авлигын хэргийн эсрэг тус байгууллага ямар нэгэн алхам хийж чадахгүй байгаа аж.
Афганистаны “Шударга ёсны цаг” байгууллагаас афганистан дахь авлигын талаар тайлан гаргав.
Афганистан. Сүүлийн 13 жилийн хугацаанд Афганистан дахь олон улсын тусламж, хөгжлийн хөтөлбөрүүдийг үргүйдүүлэхэд хүргэсэн ил тод болон хариуцлагатай бус байдлын талаар тус улс дахь “Шударга ёсны цаг” байгууллагаас тайлан гаргасан байна. Өнгөрсөн 10 гаруй жилийн хугацаанд олон улсын хөгжлийн тусламжийг хамгийн ихээр хүлээн авсан улсын нэг бол Афганистан юм. Хэдий тийм ч, тус улсад улс төр, бизнесийн хүрээний авлига өргөн тархсан байдаг нь эдийн засгийн хөгжлийг сааруулагч хүчин зүйл болоод байгаа юм.
Улсын дүнгээр 30 мужид хэрэгжсэн 1000 орчим барилгын ажлын 60 орчим хувь нь бүрэн баригдаагүй, эсхүл санхүүжилт нь шамшигдсан байдалтай байгааг тус тайланд дурджээ.
“Шударга ёсны цаг” байгууллагын тэргүүн Сайед Экрам Афзалийн Афганистан дахь төсөл, хөтөлбөрүүдийн амжилтгүй байгаагийн шалтгаан нь тухайн тусламжийн талаар олон нийтийн мэдээлэл дутмаг байдал, донор болон төслийг хэрэгжүүлж буй талуудын хамтын ажиллагааны уялдаагүй байдал, төслийн хэрэгжилтэд хяналт тавьж чадаагүй байдал, зарцуулалтын талаар бодитой бус тоон мэдээлэл өгөх байдал, засгийн газрын хариуцлагагүй, хайнга байдал болохыг онцолсон байна.
“Зарим тохиолдолд төсөл зөвхөн цаасан дээр үлдэж, зарцуулах мөнгө завшигддаг. Жишээлбэл, төлөвлөгөөг бол хийдэг, харин барилга, замын ажил хийгддэггүй” гэж Сайед Экрам Афзал хэлсэн байна.
Мөн энэ үеэр Сангийн яамны хэвлэлийн төлөөлөгч Абдул Кадир Жайлани тусламжийн хөрөнгийн 21 хувь болох улсын төсвөөр дамжин зарцуулагдаж буй хэсэгт Засгийн газраас хяналт тавьж байгаа гэж мэдэгдсэн юм.
Бирмийн газрын тос, байгалийн хийн компаниуд ил тод байдлаараа “дэлхийд түүчээ” болж байна
Бирм. “Global Withness” байгууллагын мэдээлж байгаагаар байгалийн нөөцөөр баялаг Бирм Улсын газрын тос, байгалийн хийн томоохон компаниудын талаас илүү хувь нь өөрийн жинхэнэ эздийнхээ талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгч байгаагаараа “дэлхийд түүчээ” болж байгаа аж.
Зөвхөн 4 сарын өмнө л тус байгууллагаас Бирмийн газрын тос, байгалийн хийн салбарыг маш нууцлаг хэмээн шүүмжилж байсан юм.
Уул уурхайн салбарт ажиллаж байгаа компани болон Засгийн газар уул уурхайн үйл ажиллагаанаас хэдий хэмжээний орлого олж, хэдийг хэмжээтэй татвар төлж, Засгийн газар хэдийг хүлээн авч байгаа талаар ил тод байдлыг хангах зорилго бүхий Олборлох үйлдвэрийн ил тод байдлын санаачилга -д Бирм Улс гишүүнээр элсэхээр өнгөрсөн 7 дугаар сард нэрээ дэвшүүлээд байгаа.
Дэлхийн газрын тос, байгалийн хий, уул уурхайн компаниудын авлигын эсрэг сүлжээ болох Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилгын олон улсын хурлыг ирэх /энэ/ 7 хоногт Бирм Улс зохион байгуулан явуулахаар ажиллаж байгаа бөгөөд “Global Withness” байгууллагаас Бирм Улсыг ялангуяа, олборлох үйлдвэрлэлийн салбарын компаниудыг өөрийн жинхэнэ эзэмшигчийн талаарх мэдээллийг ил тод болгох шаардлагатай хэмжээн өмнө нь мэдэгдэж байсан юм.
“Global Withness” байгууллагын шинжээч Жуман Куббагийн хэлэхдээ “Дэлхий дахинд, Их Британи зэрэг улс орнууд компанийн жинхэнэ эзэмшигчийн талаар бүртгэлийг бий болгохоо амладаг. Гэхдээ бид Бирм Улсын компаниудын жинхэнэ эзэмшигчийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл олж авах боломжтой болж байгаа нь анхных юм. Бирмийн газрын тос, байгалийн хийн салбарын хувийн 15 компани бидэнд жинхэнэ эзэмшигчийнхээ талаар бүхий л мэдээллийг өгч байна” гэжээ.
Сүүлийн хэдэн арван жилийн хугацаанд Бирмийн газрын тос, байгалийн хий, усан цахилгаан станц, мод боловсруулах болон уул уурхайн салбарын компаниудын мэдээллийг олж авахад ихээхэн хүндрэлтэй байсны зэрэгцээ эдгээр компаниуд нь армийн төлөөлөлтэй нягт холбоотой байсаар ирсэн юм. Өөрөөр хэлбэл, дэлхийн хамгийн их авлигатай, ядуу улсын нэг болох тус улсын байгалийн нөөцөөс олж байгаа олон сая доллартой тэнцэх орлогын талаарх мэдээлэл олон нийтэд ил тод бус байсаар ирсэн юм.
Бирмийн байгалийн нөөцийн ихэнх хэсэг нь тус улсын үндэстний цөөнхийн нутаг дэвсгэрт байдаг бөгөөд түүнийг ашиглах асуудал засгийн газар, үндэстэн ястан болон армийн бүлэглэлүүдийн хооронд ихээхэн маргаантай байдаг юм.
Өнгөрөгч 6 дугаар сард “Global Withness” байгууллага тус улс дахь дээрх салбаруудад үйл ажиллагаа явуулж буй компаниудын хаалттай байдлаас үүдэлтэйгээр улсын төсвийн орлого буурч магадгүй хэмээн анхааруулж байсан юм. Тухайн үед зөвхөн 13 компанийн эзэмшигчийн талаарх мэдээлэл ил тод болгоод байсан аж.
Түүнээс хойш, газрын тос, байгалийн хийн салбарын нийт 36 компани мэдээллээ ил тод болгоод байгаагийн 17 нь эзэмшигчийнхээ талаарх мэдээллийг цогц байдлаар гаргасан байгаа аж.
“Global Withness”-ийн шинжээчийн үзэж байгаагаар “Бирм Улс уг салбарт өдөөгч хүчин зүйлс ашиглавал хувийн компаниуд өөрийн жинхэнэ эзэмшигчийнхээ талаарх мэдээллийг ил тод болгоход бэлэн байгаа” аж.
Гэвч орон нутгийн болон олон улсын хэмжээний 11 компани өөрийн жинхэнэ эзэмшигчийнхээ талаарх мэдээллийг илрүүлээгүй байгаа нь эдгээр компаниудын авлигын эрсдлийг буруулах талаар цаашид илүү их ажил хийх шаардлагатай байгааг илэрхийлж байгаа юм. Эдгээр компаниудын дунд Канадын “Pacific Hunt”, Нидерландын “CAOG s.a.r.l.”, Энэтхэгийн “Oilmax energy” зэрэг томоохон компаниуд багтаж байгаа юм.
Шинжээч Жуман Кубба “Дэлхий дахинд, авлигач улс төрчид болон бизнесменүүд газрын тос, байгалийн хий, байгалийн нөөцөөс хулгайлахын тулд нууц компаниудын ард нуугдсан байдаг. Энэ асуудлыг шийдэхийн тулд Бирм Улс түүхийн хуудсыг эргүүлэх хэрэгтэй” хэмээн мэдэгдсэн байна.
Донор байгууллагууд ил тод байдлын шалгуурыг хангаж чадахгүй байна.
Донор байгууллага. “Publish What You Fund” байгууллагаас гаргадаг “Тусламжийн ил тод байдлын индекс ”-ийн 2014 оны дүнгээр дэлхийн томоохон тусламжийн байгууллагуудын хагасаас илүү хувьд нь ил тод байдлын шалгуурыг хангахгүй, хаалттай хэлбэрээр үйл ажиллагаа нь явагдаж байгааг тогтоосон байна.
Томоохон тусламжийн байгууллагууд болох Германы Улсын Гадаад харилцааны яам, Их Британийн Батлан хамгаалах яам, Францын Сангийн яам, Японы гадаад харилцааны яамд уг индексээр доогуур үнэлгээтэй гарсан байна. Үүнээс гадна Хятадын тусламжийн ил тод байдлын үнэлгээ 2.2 гарсан нь тус улс 2 дахь жилдээ уг индексийн хамгийн сүүлийн байрыг эзэлж байгаа дүн болоод байна.
Энэ оны индексийн дүнгээр НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр 99.64 үнэлгээтэйгээр АНУ-ын Мянганы Сорилтын Корпорацийг ардаа орхин тэргүүн байрт орсон нь НҮБ-ын байгууллага индексийг тэргүүлж байгаа анхны тохиолдол болоод байна.
Энэ индекст нийт 68 тусламжийн донор байгууллагуудыг хамруулсан бөгөөд тэдний 22 байгууллагын ил тод байдал “маш хангалтгүй”, 15 байгууллагын ил тод байдал “хангалтгүй” гэж үнэлэгдсэн. Эдгээрээс зөвхөн 7 байгууллага “маш сайн хангалттай”, 8 байгууллага “хангалттай” гэсэн үнэлгээ авсан байна.
Тусламжийн ил тод байдлын индекс, 2014 он
Байгууллагын нэр
Оноо
Эрэмбэ
НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр
90.63711
1
Их Британи - Гадаад яам
35.7971
35
Их Британийн Олон улсын хөгжлийн агентлаг
88.33674
2
АНУ-ын - Төрийн сан
34.8285
36
АНУ-ын - Мянганы сорилтын корпораци
86.89462
3
ОУВС
31.59588
37
GAVI
86.74572
4
АНУ-ын Батлан хамгаалах яам
30.75631
38
Азийн хөгжлийн банк
83.84284
5
Дэлхийн банк
30.61791
39
Швед
83.27401
6
Чех
29.48981
40
82.26896
7
Эстони улс
28.23122
41
Африкийн хөгжлийн банк
74.51603
8
Норвеги
27.64854
42
Америк хоорондын хөгжлийн банк
73.9174
9
Португали
26.54454
43
Глобаль сан
73.29811
10
Франц
24.66798
44
Канад DFATD
71.67135
11
EIB
24.57741
45
ЕС-FPI
69.07605
12
ЕСБХБ
24.50265
46
ЕС-DEVCO
68.23085
13
Австри
19.07269
47
UNICEF
64.64894
14
Латви
19.03291
48
ЕС-ELARG
61.76792
15
Бельги
18.84649
49
ЕС-ECHO
59.9138
16
Люксембург
18.81266
50
Герман - GIZ
53.92239
17
Словак
18.25067
51
Швейцарь
53.78029
18
Словени
17.78416
52
Нидерланд
53.76427
19
Япон - Гадаад яам
17.01257
53
Герман - KfW банк
50.82419
20
Итали
15.64604
54
Испани
50.59821
21
Польш
14.35941
55
Дани
49.639
22
Хорват
11.81487
56
Гейтс сан
46.55169
23
Румын
10.55111
57
Финлянд
46.27284
24
Франц - Санхүү, аж үйлдвэрийн яам
10.30116
58
Австрали
45.91219
25
Бразил
9.64616
59
Шинэ Зеланд
45.12155
26
Их Британийн - Батлан хамгаалах яам
9.628287
60
Ирланд
42.46807
27
Герман - Гадаад яам
9.115499
61
Франц - Маеди
42.40274
28
Унгар
8.304778
62
НҮБ-ын OCHA
41.29701
29
Болгар
8.165
63
АНУ-ын - Pepfar
40.66652
30
Мальта
6.589716
64
АНУ-ын USAID
40.31233
31
Литв
6.513057
65
АНУ
38.80245
32
Кипр
5.909659
66
Япон - ЖАЙКА
37.21413
33
Грек
4.719778
67
Солонгос
36.89475
34
Хятад
2.219778
68